ครูบ้านนอก

รูปแบบการพัฒนาบุคลากรด้วยการเรียนรู้จากการปฏิบัติเพื่อการประกันคุณภาพ

ภายในสถานศึกษาของโรงเรียนเทศบาล 5 สีหรักษ์วิทยา เทศบาลนครอุดรธานี

Personnel Development Model by Action Learning for Quality

Assurance within Schools of Tessaban 5 Siharak Wittaya School under

Udon Thani Municipality

นายไทยเจริญ รัตนะ

Thaicharoen Rattana

โรงเรียนเทศบาล 5 สีหรักษ์วิทยา เทศบาลนครอุดรธานี

Tessaban 5 Siharak Wittaya School under Udon Thani Municipality

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์หลัก เพื่อพัฒนารูปแบบการพัฒนาบุคลากรด้วยการเรียนรู้ จากการปฏิบัติเพื่อการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาของโรงเรียนเทศบาล 5 สีหรักษ์วิทยา เทศบาลนครอุดรธานี การวิจัยนี้แบ่งออกเป็น 4 ขั้นตอน คือ ขั้นตอนที่ 1 ศึกษาสภาพปัญหาการดำเนินงานประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา และความต้องการการพัฒนาบุคลากรเพื่อการประกันคุณภาพการศึกษา กลุ่มเป้าหมายที่ใช้ในการศึกษาสภาพปัญหาและความต้องการเกี่ยวกับการดำเนินงานการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาของเทศบาลนครอุดรธานี จำนวน 30 คน ขั้นตอนที่ 2 สร้างรูปแบบการพัฒนาบุคลากรด้วยการเรียนรู้จากการปฏิบัติเพื่อการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา ของโรงเรียนเทศบาล 5 สีหรักษ์วิทยา เทศบาลนครอุดรธานี กลุ่มเป้าหมายที่ใช้ในการสร้างรูปแบบการพัฒนาบุคลากรด้วยการเรียนรู้จากการปฏิบัติเพื่อการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาของโรงเรียนเทศบาล 5 สีหรักษ์วิทยา เทศบาลนครอุดรธานี ได้แก่ ผู้บริหารโรงเรียน ศึกษานิเทศก์ หัวหน้าฝ่าย หัวหน้าสายชั้น หัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้และกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน และครูรับผิดชอบงานประกันคุณภาพการศึกษา จำนวน 2 คน รวมจำนวน 32 คน ซึ่งใช้การสนทนากลุ่ม เพื่อรวบรวมข้อมูล และกำหนดกรอบการสร้างรูปแบบ ซึ่งสะท้อนมุมมองเกี่ยวกับหลักการ และแนวทางการสร้างรูปแบบ รวมทั้งผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 5 คน สำหรับประเมินความเหมาะสม และความเป็นไปได้ของรูปแบบ ขั้นตอนที่ 3 ประเมินรูปแบบ โดยทดลองใช้รูปแบบกับโรงเรียนกลุ่มเป้าหมาย จำนวน 3 โรงเรียน ซึ่งได้มาโดยวิธีการสุ่มแบบกลุ่ม และขั้นตอนที่ 4 ศึกษาผลการใช้รูปแบบ โดยนำไปใช้กับโรงเรียนเทศบาล 5 สีหรักษ์วิทยา เทศบาลนครอุดรธานี เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ ประกอบด้วย แบบสอบถามสภาพปัญหาการดำเนินงานประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา และความต้องการการพัฒนาบุคลากรเพื่อการประกันคุณภาพการศึกษา แบบประเมินความเหมาะสมและความเป็นไปได้ของรูปแบบ แบบประเมินความรู้ ความเข้าใจ ทักษะ และทัศนคติในการดำเนินงานประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา และแบบประเมินความพึงพอใจของผู้มีส่วนเกี่ยวข้องที่มีต่อรูปแบบ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบสถิติค่าที (t-test)

ผลการวิจัย พบว่า

1. การดำเนินงานประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา โรงเรียนเทศบาล 5 สีหรักษ์วิทยา เทศบาลนครอุดรธานี มีปัญหาในด้านผู้เรียนด้านการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนและด้านการบริหารจัดการ โดยโรงเรียนต้องการคำแนะนำที่ชัดเจน และการกำกับดูแล ติดตามผลการปฏิบัติงานอย่างต่อเนื่องจากเทศบาลนครอุดรธานีต้องการพัฒนาบุคลากรเพื่อให้มีความรู้ ความเข้าใจ ทักษะ และทัศนคติที่ดีต่อการพัฒนาระบบการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาและต้องการให้มีการประเมินผลจากเทศบาลนครอุดรธานีและมีการสะท้อนผลการประเมินเพื่อการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง

2. รูปแบบการพัฒนาบุคลากรด้วยการเรียนรู้จากการปฏิบัติเพื่อการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาของโรงเรียนเทศบาล 5 สีหรักษ์วิทยา เทศบาลนครอุดรธานี ครอบคลุมถึง หลักการ ประกอบด้วย การมีส่วนร่วม การสร้างเครือข่ายการทำงาน การพัฒนาต่อเนื่อง การบูรณาการหลักการบริหารกิจการบ้านเมืองและสังคมที่ดี และการเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ กระบวนการประกอบด้วย

การวางแผน การปฏิบัติจริง การตรวจสอบและประเมินความก้าวหน้า การปรับปรุงและต่อยอดสู่วิธี ที่ดีที่สุด และขั้นตอน ประกอบด้วย 1) เตรียมความพร้อมบุคลากรที่จะทำหน้าที่นิเทศ ติดตามตรวจสอบ และประเมินผลระบบประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา 2) กำหนดประเด็นปัญหาที่ได้จากการนิเทศ ติดตามตรวจสอบและประเมินผลระบบการประกันคุณภาพภายในของสถานศึกษา 3) แลกเปลี่ยนความรู้ ประสบการณ์และความคิดเห็นเพื่อคัดเลือกปัญหาหาสาเหตุของปัญหาและหาทางแก้ปัญหา 4) สร้างความรู้และตรวจสอบความถูกต้องของความรู้ 5) สร้างผลงานที่เป็นวิธีการปฏิบัติอย่างมีระบบ (How to) หรือนวัตกรรมที่จะแก้ปัญหาระบบการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา 6) เสนอผลงานร่วมกัน ให้คำเสนอแนะและปรับปรุงงาน 7) นำผลงานที่เป็นนวัตกรรมไปปฏิบัติในสถานศึกษา 8) ประเมินผลงานและสรุป 9) ประเมินค่านิยมรูปแบบพัฒนา 10) เผยแพร่ผลงานให้หน่วยงานอื่นทราบ

3. ผลจากการประเมินความเหมาะสม และการตรวจสอบความเป็นไปได้โดยผู้เชี่ยวชาญ พบว่า รูปแบบการพัฒนาบุคลากรด้วยการเรียนรู้จากการปฏิบัติเพื่อการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาของโรงเรียนเทศบาล 5 สีหรักษ์วิทยา เทศบาลนครอุดรธานีมีความเหมาะสมและมีความเป็นไปได้ ทุกองค์ประกอบ

4. ผลการประเมินรูปแบบโดยทดลองใช้ในโรงเรียน จำนวน 3 โรงเรียน พบว่า กลุ่มตัวอย่างมีความรู้ ความเข้าใจ เกี่ยวกับการพัฒนาระบบประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาก่อนและหลังการใช้รูปแบบ แตกต่างกันอย่างมีระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยหลังใช้รูปแบบ มีความรู้ ความเข้าใจ มากกว่าก่อนใช้ กลุ่มตัวอย่างมีทักษะในการพัฒนาระบบประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา อยู่ใน ระดับมาก กลุ่มตัวอย่างมีทัศนคติต่อการพัฒนาระบบประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา อยู่ในระดับ มากที่สุด และผู้มีส่วนเกี่ยวข้องมีความพึงพอใจต่อรูปแบบอยู่ในระดับมากที่สุด

5. ผลการศึกษาการใช้รูปแบบ กล่าวคือ หลังจากนำรูปแบบไปทดลองใช้แล้ว พบว่า บุคลากรที่ทำหน้าที่นิเทศ ติดตาม และประเมินผลการพัฒนาระบบการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา มีความรู้ ความเข้าใจ ทักษะ และทัศนคติที่ดีต่อการพัฒนาระบบการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา ผู้วิจัยจึงนำรูปแบบมาใช้ในโรงเรียนเทศบาล 5 สีหรักษ์วิทยา เทศบาลนครอุดรธานี ผลการใช้รูปแบบ พบว่า สถานศึกษาที่เป็นกลุ่มตัวอย่างมีผลการประเมินคุณภาพภายในสถานศึกษา หลังการใช้รูปแบบ มีค่าคะแนนสูงกว่าก่อนใช้ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังการใช้รูปแบบ สูงขึ้นกว่าก่อนใช้ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และผู้บริหารสถานศึกษามีความพึงพอใจต่อการปฏิบัติหน้าที่ของบุคลากรที่ทำหน้าที่นิเทศ ติดตามตรวจสอบ และประเมิน อยู่ในระดับมากที่สุด

Abstract

The main purpose of this research was to develop a personal development model by action learning by learning from practice for quality assurance within educational institutes of Tessaban 5 Siharak Wittaya School under Udon Thani Municipality. As a result, there were several findings as follows :

1. The implementation of quality assurance in school of Tessaban 5 Siharak Wittaya School under Udon Thani Municipality had problems in terms of students, teaching and learning activities, and management. Schools needed to have clear instructions and persistent supervision and follow up by Udon Thani Municipality, as well as the personnel develop to have knowledge, understanding, skills, and positive attitude towards the development of quality assurance system in educational institutes. They also needed to have evaluated by of Udon Thani Municipality and the feedback of such evaluation had to be reflected to them continuously.

2. Personnel development model by action learning for quality assurance of Tessaban 5 Siharak Wittaya School under Udon Thani Municipality covered several principles, including participation, networking, persistent development, the integration of good governance and social governance, and learning organization guidance. The methods consisted of planning, practice, monitoring, and progressive evaluation, as well as the improvement and extension to create best practices further. Processes included (1) the researcher arranged personnel serving for supervision to follow up and evaluate the quality assurance system in schools, (2) the personnel addressed issues achieved from such supervision, follow up, and evaluation of the quality assurance system in schools,(3) the personnel exchanged knowledge, experiences, and opinions to identify the problem and find the cause of problem, as well as figure the solution, (4) the personnel created knowledge and verified the accuracy of knowledge, (5) the personnel created “How-to” or innovation to solve the quality assurance system in the school, (6) the personnel collaboratively presented results, recommendation, and work improvement, (7) the personnel performed such innovative practices in schools,(8) the personnel and expert committee evaluated performance and the researcher summarized, (9) the researcher and

the personnel assessed development value, and (10) the researcher and the personnel disseminated the results among other relevant organizations.

3. According to the results of the evaluation and feasibility verification from experts, it was found that the personnel development model by action learning for quality assurance of Tessaban 5 Siharak Wittaya School under Udon Thani Municipality was appropriate and feasible in terms of all elements.

4. Regarding experimental results and evaluation forms by conducting trials in schools, it was showed that the sample group had difference levels of knowledge and

understanding on the development of quality assurance in educational institutes comparing before and after applying the created model at the statistical significance of 0.05 whereas the level of knowledge and understanding after applying such model exceeded that before applying such model. The sample group also had the high level of skills in developing quality assurance system in educational institutes, the highest level of positive attitude towards quality assurance in educational institutes, as well as they had the highest level of satisfaction for the created model.

5. The study using the model that is after apply formatting to a trial found that

personnel act to supervise monitoring and evaluation on the development of quality assurance in schools have a knowledge and understanding, skill and a good attitude in the development of quality assurance in schools. The researcher was used format of model in sample schools found that such educational institutes had internal quality assessment. After applying the created model, the assessment result was higher with the statistically significance at the .05 level, the educational achievement was also higher with the statistically significance at the .05 level, and the school executives were more satisfied with the performance of personnel responsible for supervision, monitoring, and evaluation at the highest level.

เว็บน่าสนใจ