ครูบ้านนอก

บทคัดย่อ

การวิจัยและพัฒนา เรื่อง การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนการสอนโดยใช้วิธีแบบเปิด (Open Approach) เพื่อส่งเสริมทักษะภูมิศาสตร์ ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาและวิเคราะห์ข้อมูลพื้นฐาน เกี่ยวกับการพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนการสอนโดยใช้วิธีแบบเปิด 2) พัฒนาและประเมินประสิทธิภาพของรูปแบบการจัดการเรียนการสอนโดยใช้วิธีแบบเปิด 3) ทดลองใช้รูปแบบการจัดการเรียนการสอนโดยใช้วิธีแบบเปิด และ 4) ประเมินประสิทธิผลของรูปแบบการจัดการเรียนการสอนโดยใช้วิธีแบบเปิด กลุ่มตัวอย่างแยกเป็น ผู้ให้ข้อมูลพื้นฐาน ได้แก่ ครูผู้สอนสังคมศึกษา 7 คน ผู้ทรงคุณวุฒิ 5 คน และนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ปีการศึกษา 2560 โรงเรียนเทศบาล ๒ วัดบ้านโป่ง 12 คน ผู้ทดลองใช้รูปแบบ ได้แก่ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 โรงเรียนเทศบาล ๒ วัดบ้านโป่ง ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2561 จำนวน 26 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ ประเด็นสนทนากลุ่ม แบบสอบถาม รูปแบบการจัดการเรียนการสอนโดยใช้วิธีแบบเปิด แบบประเมินทักษะภูมิศาสตร์ของนักเรียน แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน และแบบสอบถามความคิดเห็น วิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าสถิติร้อยละ (%) ค่าเฉลี่ย (X-bar ) ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) หาค่าประสิทธิภาพ E1/E2 การทดสอบค่าทีแบบไม่อิสระ (t - test for dependent) และการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis)

สรุปผลการวิจัย

1. ผลการศึกษาและวิเคราะห์ข้อมูลพื้นฐาน พบว่า การจัดการเรียนรู้โดยใช้วิธีการแบบเปิดเป็นวิธีการจัดการเรียนการสอนที่ใช้กิจกรรมที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ กิจกรรมที่ใช้จะต้องเป็นกิจกรรมที่เปิดโอกาสให้ผู้เรียนแก้ปัญหาด้วยวิธีและคำตอบที่หลากหลาย ผู้เรียนจะแสวงหาความรู้และลงมือปฏิบัติหรือกระทำจริงจนเกิดความรู้ด้วยตนเอง ทักษะภูมิศาสตร์ที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ ได้แก่ ทักษะการสังเกต ทักษะการแปลความข้อมูลทางภูมิศาสตร์ และทักษะการใช้เทคนิคและเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ โดยนักเรียนต้องการให้เน้นความเป็นกันเองขณะเรียน มีการทำกิจกรรมเป็นกลุ่มมากกว่างานเดี่ยว กำหนดเวลาทำงานให้เหมาะสมกับกิจกรรม และอนุญาตให้นักเรียนใช้เทคโนโลยีในขณะเรียนได้ เมื่อนักเรียนเกิดข้อสงสัยต้องสามารถสอบถามครูได้ทั้งในและนอกห้องเรียน ด้านครูและผู้เชี่ยวชาญด้านการจัดการเรียนรู้เห็นว่า รูปแบบการจัดการเรียนการสอนโดยใช้วิธีแบบเปิดมีความเหมาะสม เห็นควรให้มีการดำเนินการได้

2.ผลการพัฒนาและประเมินประสิทธิภาพของรูปแบบ พบว่า รูปแบบฉบับร่าง มีองค์ประกอบสำคัญ คือ 1) องค์ประกอบเชิงโครงสร้าง ได้แก่ หลักการ และ วัตถุประสงค์ 2) องค์ประกอบเชิงกระบวนการ ได้แก่ กระบวนการ HSBDA Model มี 5 ขั้นสำคัญ คือ คือ ขั้นที่ 1 การกระตุ้นความสนใจ (Heuristic : H) ขั้นที่ 2 การนำเสนอปัญหาหรือสถานการณ์ต่อชั้นเรียน (Situation : S) ขั้นที่ 3 การระดมความคิดเพื่อสร้างองค์ความรู้ของกลุ่ม (Brainstorming : B) ขั้นที่ 4 การอภิปรายเพื่อสร้างองค์ความรู้ใหม่ของชั้นเรียน (Discussion : S) และขั้นที่ 5 การนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ของนักเรียน (Application : A) และ 3) องค์ประกอบด้านเงื่อนไขในการนำรูปแบบไปใช้ ผลการประเมินประสิทธิภาพโดยผู้เชี่ยวชาญ ปรากฏว่า รูปแบบมีค่าความสอดคล้องเชิงโครงสร้างและกระบวนการด้านความสมเหตุสมผลเชิงทฤษฏี ด้านความเป็นไปได้ และด้านความสอดคล้องเชิงโครงสร้างของรูปแบบในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุดทุกด้าน และประสิทธิภาพ (E1/E2) ของรูปแบบจากการทดลองแบบภาคสนาม มีค่าเท่ากับ 80.42/80.67

3.ผลการทดลองใช้ พบว่า ประสิทธิภาพ (E1/E2) ของรูปแบบการจัดการเรียนการสอนโดยใช้วิธีแบบเปิด (Open Approach) เพื่อส่งเสริมทักษะภูมิศาสตร์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 มีค่าเท่ากับ 86.97/87.05

4.ผลการประเมินประสิทธิผลของรูปแบบ พบว่า ทักษะภูมิศาสตร์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ในภาพรวมอยู่ในระดับดี นักเรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เรื่อง สภาพแวดล้อมรอบตัวเรา หลังการใช้รูปแบบสูงกว่าก่อนใช้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และความคิดเห็นของนักเรียนที่มีต่อรูปแบบในภาพรวมอยู่ในระดับเห็นด้วยมาก

เว็บน่าสนใจ