ครูบ้านนอก

กิจกรรมที่ 1

กายสัมผัส

สาระสำคัญ

การจัดประสบการณ์ด้วยการสืบเสาะหาความรู้โดยวิธีการจัดประสบการณ์แบบการสนทนาและอภิปรายซักถาม และการใช้คำถามในการเรียนรู้สิ่งต่าง ๆ ด้วยประสาทสัมผัสทางกาย ช่วยส่งเสริมทักษะการสังเกต ทักษะการจัดกระทำและสื่อความหมายข้อมูล และทักษะการลงความคิดเห็นจากข้อมูล

จุดประสงค์

1. เพื่อให้เด็กสามารถบอกลักษณะของสิ่งต่าง ๆ จากการสังเกตด้วยการสัมผัสและการดูได้ (ทักษะการสังเกต)

2. เพื่อให้เด็กสามารถสนทนาโต้ตอบ/นำเสนอข้อมูลที่ได้จากการสังเกตด้วยประสาทสัมผัสทางกาย/ผิวหนังให้ผู้อื่นเข้าใจได้โดยการพูดและการวาดภาพ (ทักษะการจัดกระทำและสื่อความหมายข้อมูล)

3. เพื่อให้เด็กสามารถเพิ่มเติม/แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับข้อมูลที่ได้จากการสังเกตได้ด้วยตนเอง (ทักษะการลงความคิดเห็นจากข้อมูล)

สื่อ/แหล่งเรียนรู้

1. ตะกร้าบรรจุสิ่งของต่าง ๆ จำนวน 10 ชิ้น ได้แก่ ลูกเทนนิส ลูกปิงปอง มะกรูด ฟองน้ำ

ไม้บล็อกสี่เหลี่ยม ไม้บล็อกสามเหลี่ยม ผ้าขนหนู กระดาษสี ดินสอ สีเทียน

2. ผ้า/ถุงดำคลุมตะกร้า

3. ใบบันทึกกิจกรรม

4. สีเทียน/สีไม้/ดินสอ

ระยะเวลาที่ใช้

ใช้เวลา 20 นาที

วิธีการจัดประสบการณ์ทางวิทยาศาสตร์

1. การสนทนาและอภิปรายซักถาม

2. การใช้คำถาม

ขั้นตอนการจัดประสบการณ์

ขั้นการมีส่วนร่วมในคำถาม

1. ครูจัดเตรียมสิ่งของต่าง ๆ จำนวน 10 ชิ้น บรจุลงในตะกร้า และใช้ผ้า/ถุงดำคลุมไว้โดยไม่ให้เด็กมองเห็น นำมาให้เด็กดูและใช้คำถาม ดังนี้

- เด็ก ๆ สงสัยหรืออยากรู้อะไรเกี่ยวกับตะกร้าใบนี้บ้าง

2. ครูกระตุ้นให้เด็กตอบคำถามและจดบันทึกคำถามของเด็ก จากนั้นเด็กและครูร่วมกันสรุปคำถามที่เด็กอยากรู้/สงสัยมากที่สุดว่าคือคำถามอะไรบ้าง

3. ครูชี้แจงว่า ถ้ายังไม่ให้เปิดดู เด็กๆ หาคำตอบได้อย่างไร แล้วให้เด็กๆ ช่วยกันคิดวิธีการหาคำตอบ

4. ครูสรุปวิธีการหาคำตอบของเด็กๆ

ขั้นการเก็บหลักฐานข้อมูล

5. ครูนำเสนอวิธีการหาคำตอบที่ครูกำหนดไว้ดังนี้

5.1 ให้เด็ก ๆ ใช้มือล้วงเข้าไปสัมผัสิ่งของในตะกร้า บอกลักษณะที่สังเกตพบ

5.2 สมาชิกในกลุ่มร่วมกันลงความคิดเห็นว่าคือสิ่งใดแล้วจึงนำสิ่งของนั้นออกมาให้เพื่อนดู

5.3 หมุนเวียนเพื่อนในกลุ่มปฏิบัติกิจกรรมเช่นนี้จนครบทุกคนและครบสิ่งของทั้ง 10 ชิ้น

6. แบ่งเด็กออกเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 4-5 คน ตัวแทนกลุ่มออกไปรับตะกร้ากลุ่มละ 1 ตะกร้า

7. ให้เด็กคนที่ 1 ใช้มือล้วงเข้าไปสัมผัสิ่งของในตะกร้า บอกลักษณะที่สังเกตพบ ถ้าเด็กบอกไม่ได้ ให้ครูใช้คำถามกระตุ้นให้เด็กสังเกตและบอกเกี่ยวกับลักษณะของรูปร่าง รูปทรง ผิวสัมผัส ดังนี้

- สิ่งของนั้นมีรูปร่างรูปทรงอย่างไร

- สิ่งของนั้นเป็นวงกลม/ทรงกลม/รูปสามเหลี่ยม/ทรงสามเหลี่ยม/รูปสี่เหลี่ยม/

ทรงสี่เหลี่ยม/ทรงกระบอก ฯลฯ

- สิ่งของนั้นมีผิวสัมผัสอย่างไร

- สิ่งของนั้นมีผิวสัมผัสนิ่ม/แข็ง/เรียบ/ขรุขระ/ร้อน/เย็น ฯลฯ

8. สมาชิกในกลุ่มร่วมกันลงความคิดเห็นว่าคือสิ่งใดแล้วจึงนำสิ่งของนั้นออกมาให้เพื่อนดู

9. สมาชิกในกลุ่มช่วยกันวาดภาพ/บอกคำตอบโดยให้ครูบันทึกคำตอบลงในใบกิจกรรม

10. หมุนเวียนเพื่อนในกลุ่มปฏิบัติกิจกรรมเช่นนี้จนครบทุกคนและครบสิ่งของทั้ง 10 ชิ้น

ขั้นการอธิบายสิ่งที่พบ

11. ให้เด็กร่วมกันอธิบายและสรุปลักษณะของสิ่งของทั้ง 10 ชนิด จากการสังเกตโดยใช้กายสัมผัสว่าค้นพบอะไรบ้าง

ขั้นการสื่อสารและให้เหตุผล

12. ครูใช้คำถามเพื่อให้เด็กร่วมกันสรุปข้อมูลที่ได้จากการค้นพบและร่วมกันสรุปกิจกรรมที่ได้เรียนรู้ ดังนี้ - เด็ก ๆ ใช้ส่วนใดของร่างกายในการสัมผัสและรับรู้ลักษณะของสิ่งของในตะกร้า

- เมื่อเด็ก ๆ สัมผัสสิ่งของต่างๆ แล้ว เด็กๆ รู้/ได้ข้อมูลอะไรบ้าง

- เด็ก ๆ จะดูแลรักษาร่างกาย/มือ/ผิวหนังอย่างไรบ้างไม่ให้เกิดอันตราย

- ทำไมเด็ก ๆ จะต้องดูแลรักษาร่างกาย/มือ/ผิวหนัง

การวัดและประเมินผล

สังเกตพฤติกรรม/ความสามารถของเด็ก ดังนี้

1. การบอกลักษณะของสิ่งต่าง ๆ จากการสังเกตด้วยการสัมผัสและการดูได้

2. การสนทนาโต้ตอบ/นำเสนอข้อมูลที่ได้จากการสังเกตด้วยประสาทสัมผัสทางตาให้ผู้อื่นเข้าใจได้โดยการพูดและการวาดภาพ

3. การเพิ่มเติม/แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับข้อมูลที่ได้จากการสังเกตได้ด้วยตนเอง

เว็บน่าสนใจ