ครูบ้านนอก

ผู้รายงาน นางอิงอร มณีโชติ

ปีการศึกษา 2559

บทคัดย่อ

การรายงานครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) สร้างและหาคุณภาพแนวทางการพัฒนาครูผู้สอนด้านการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 2) เพื่อศึกษาผลจากกระบวนการนิเทศตามแนวทางการพัฒนาครูผู้สอนด้านการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 โดยพิจารณาจาก (2.1) การเปรียบเทียบระดับความรู้ ความเข้าใจต่อการจัดการเรียนรู้ของครูผู้สอน ก่อนและหลังการนิเทศตามแนวทางการพัฒนาครูผู้สอนด้านการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 (2.2) การออกแบบและจัดทำแผนการจัดการเรียนรู้เพื่อเสริมสร้างทักษะผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 (2.3) คุณลักษณะและพฤติกรรมการจัดการเรียนรู้ของครูผู้สอนในศตวรรษที่ 21 3) เพื่อศึกษาความพึงพอใจของครูผู้สอนต่อแนวทางการพัฒนาครูผู้สอนด้านการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 โดยพิจารณาจาก (3.1) ความพึงพอใจของครูผู้สอนต่อแนวทางการพัฒนาครูผู้สอนด้านการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 (3.2) ความพึงพอใจของครูผู้สอนต่อกระบวนการนิเทศตามแนวทางการพัฒนาครูผู้สอนด้านการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 กลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ โรงเรียนที่สมัครเข้าร่วมการพัฒนาครูผู้สอนด้านการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษ ที่ 21 จำนวนทั้งหมด 30 โรงเรียน ซึ่งได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง (purposive sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษา ได้แก่ 1) แนวทางการพัฒนาครูผู้สอนด้านการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 2) แบบประเมินความรู้ความเข้าใจต่อการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 3) แบบบันทึกผลการนิเทศตามแนวทางการพัฒนาครูผู้สอนด้านการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 และ 4) แบบประเมินความพึงพอใจของครูผู้สอนที่มีต่อแนวทางการพัฒนาครูผู้สอนด้านการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่า IOC ค่าความเชื่อมั่น ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าความเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบที ซึ่งผู้รายงานได้ดำเนินการตามลักษณะของการศึกษาเชิงปริมาณควบคู่กับการศึกษาเชิงคุณภาพ

ผลการศึกษาพบว่า 1) แนวทางการพัฒนาครูผู้สอนด้านการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสงขลาเขต 1 ประกอบด้วย 5 ตอน คือ ตอนที่ 1 บทนำ ประกอบด้วย ความเป็นมาและวัตถุประสงค์ ตอนที่ 2 แนวทางการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ตอนที่ 3 กลยุทธ์การเรียนการสอนที่ใช้เสริมสร้างทักษะในศตวรรษที่ 21 ตอนที่ 4 การออกแบบและจัดทำแผนการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ตอนที่ 5 การนิเทศ ติดตาม และประเมินผล มีคุณภาพความสอดคล้องโดยภาพรวม 0.97 และมีคุณภาพความเหมาะสมโดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (x̄= 4.64 ,S.D.= 0.43) 2) ผลจากกระบวนการนิเทศตามแนวทางการพัฒนาครูผู้สอนด้านการจัด การเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสงขลา เขต 1 สรุปได้ ดังนี้ (2.1) ครูผู้สอนมีความรู้ความเข้าใจต่อการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 โดยภาพรวม หลังการนิเทศอยู่ในระดับมากที่สุด (x̄ =4.62, S.D.=0.50) เพิ่มขึ้นจากก่อนการนิเทศซึ่งอยู่ในระดับปานกลาง (x̄ = 3.30, S.D.=0.640) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (2.2) การนิเทศ ติดตามการนำความรู้ความเข้าใจไปใช้ในการในการออกแบบและจัดทำแผนการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ( x̄=4.68, S.D.=0.45) โดยครูผู้สอนนำความรู้ความเข้าใจไปใช้ในการออกแบบและจัดทำแผนการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 อยู่ในระดับมากที่สุดทุกรายการ โรงเรียนขนาดใหญ่ และขนาดกลางครูผู้สอนได้ทำการศึกษาและวิเคราะห์หลักสูตรสถานศึกษาการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 วิเคราะห์มาตรฐานการเรียนรู้ และตัวชี้วัดรายชั้นปีในแต่ละรายสาระการเรียนรู้ เพื่อจัดทำหน่วยการเรียนรู้สู่แผนการจัดการเรียนรู้โดยเน้นผู้เรียนเป็นสำคัญและทักษะที่เกิดขึ้นกับผู้เรียนครอบคลุม 3R 8C ซึ่งแผนการจัดการเรียนรู้ที่ครูผู้สอนจัดทำมีองค์ประกอบต่างๆ ครบถ้วนตามแบบที่สถานศึกษากำหนดและสอดคล้องกับหลักสูตร โดยองค์ประกอบต่างๆ มีความสอดคล้องกัน การออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ใช้เทคนิคการสอน กิจกรรมการเรียนรู้ที่หลากหลาย สร้างแรงจูงใจในการเรียน เน้นกิจกรรมการเรียนรู้ที่ให้ผู้เรียนลงมือทำกิจกรรมด้วยตนเอง ครูนำแผนการจัดการเรียนรู้ที่ใช้ในปีที่ผ่านมาปรับปรุงเพื่อใช้ในปีต่อไป ส่วนครูผู้สอนในโรงเรียนขนาดเล็กนั้นจะออกแบบและจัดการเรียนรู้โดยยึดรูปแบบของ DLTV เป็นหลัก ใช้แผนการจัดการเรียนรู้จากคู่มือครูในการจัดการเรียนการสอนทางไกลผ่านดาวเทียมจากโรงเรียนวังไกลกังวล รวมทั้งบูรณาการเศรษฐกิจพอเพียงในทุกสาระการเรียนรู้ (2.3) คุณลักษณะและพฤติกรรมการจัดการเรียนรู้ของครูผู้สอนในศตวรรษที่ 21 โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ( x̄=4.55, S.D.=0.49) ด้านที่มีคะแนนเฉลี่ยสูงที่สุด ได้แก่ ด้านผู้สอน และสื่อ/แหล่งเรียนรู้ มีคะแนนเฉลี่ยเท่ากันอยู่ในระดับมากที่สุด ( x̄=4.62, S.D.=0.48) และด้านที่มีคะแนนเฉลี่ยน้อยที่สุด ได้แก่ ด้านการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ มีคะแนนเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก (x̄ =4.45, S.D.=0.50) โดยครูผู้สอนปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการจัดการเรียนรู้ให้สอดคล้องกับการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ครูเตรียมการสอนล่วงหน้า ได้จัดเตรียมสื่อ วัสดุอุปกรณ์ต่างๆ ที่ต้องใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ และได้ปรับเปลี่ยนบทบาทของตนเองจากเป็นผู้บอก สอน มาเป็นผู้จัดเตรียมสิ่งอำนวยความสะดวก อุปกรณ์ สื่อและแหล่งเรียนรู้ เพื่อให้ผู้เรียนได้เป็นผู้ลงมือปฏิบัติ ทำงาน เรียนรู้เป็นกลุ่ม ผู้เรียนได้เรียนรู้ร่วมกัน ช่วยเหลือกัน โดยมีครูคอยให้คำแนะนำ ชี้แนะในการทำกิจกรรมต่างๆ เปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้มีโอกาสแสดงความคิดเห็น ค้นคว้าหาความรู้ด้วยตนเอง โดยผู้เรียนได้ศึกษาเนื้อหาสาระการเรียนรู้ทั้งที่เป็นสาระการเรียนรู้หลัก และสาระการเรียนรู้ท้องถิ่นที่มีความสอดคล้องกับมาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด มีการนำข่าวสาร ความเคลื่อนไหวสถานการณ์ต่างๆในปัจจุบันมาเป็นสื่อให้ผู้เรียนได้เรียนรู้ และมีการคัดเลือกเนื้อหาที่เหมาะสมกับผู้เรียน ทั้งนี้ผู้สอนได้สร้างบรรยากาศให้เอื้อต่อการเรียนรู้ มีความเป็นกัลยาณมิตรกับผู้เรียน ให้ผู้เรียนได้ปฏิบัติกิจกรรมการเรียนรู้ทั้งกิจกรรมกลุ่มใหญ่ กลุ่มย่อย กิจกรรมคู่ และกิจกรรมเดี่ยว ผ่านสื่อและแหล่งเรียนรู้ทั้งภายในและนอกห้องเรียนอย่างหลากหลายด้วยตนเอง เช่น ห้องสมุด ห้องปฏิบัติการวิทยาศาสตร์ สวนพืชสมุนไพร ห้องอาเซียนศึกษา ห้องพยาบาล ฯลฯ ครูผู้สอนได้ใช้การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ตามสภาพจริงด้วยวิธีการต่างๆ เช่น การสังเกต สัมภาษณ์ ตรวจชิ้นงาน ตลอดจนการทดสอบ ซึ่งเน้นแบบทดสอบที่เป็นอัตนัยเพิ่มมากขึ้น ผู้เรียนได้ฝึกทักษะการคิด วิเคราะห์ สังเคราะห์ จากการจัดการเรียนรู้ของครูผู้สอนที่กล่าวมาส่งผลให้ผู้เรียนเรียนรู้อย่างมีความสุข ได้รับการพัฒนาทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 เพิ่มขึ้น โรงเรียนขนาดเล็กบางแห่งมีคุณครูไม่ครบชั้น ครูผู้สอนบางท่านต้องคอยดูแลนักเรียนในเวลาเดียวกัน 2 ห้องเรียน ต้องวิ่งสลับดูแลนักเรียน ไม่สามารถอยู่ประจำห้องเรียนใดห้องเรียนหนึ่งตลอดเวลาการจัดการเรียนรู้ จึงเป็นข้อจำกัดในการที่จะดูแลชี้แนะ ช่วยเหลือ และเป็นพี่เลี้ยงให้แก่นักเรียนได้รับการพัฒนาอย่างเต็มศักยภาพ ทำให้ครูผู้สอนบางส่วนไม่สามารถทำหน้าที่เป็นพี่เลี้ยง (Coach) ได้อย่างสมบูรณ์ (3) ความพึงพอใจของครูผู้สอนต่อแนวทางการพัฒนาครูผู้สอนด้านการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 (3.1) ความพึงพอใจของครูผู้สอนต่อแนวทางการพัฒนาครูผู้สอนด้านการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (x̄ =4.81, S.D.=0.40) (3.2) ความพึงพอใจของครูผู้สอนต่อกระบวนการนิเทศตามแนวทางการพัฒนาครูผู้สอนด้านการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (x̄ =4.72, S.D.=0.45)

เว็บน่าสนใจ