ครูบ้านนอก

ชื่อเรื่อง การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมการคิดวิเคราะห์ ทักษะกระบวนการ ทาง

วิทยาศาสตร์ชั้นพื้นฐาน และกระบวนการทำงานกลุ่ม สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3

ผู้วิจัย วรางคณา กัณหา ตำแหน่งครู วิทยฐานะครูชำนาญการพิเศษ

ปีการศึกษา 2559

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีความมุ่งหมายการวิจัยเพื่อ 1) ศึกษาข้อมูลพื้นฐานสำหรับการพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมการคิดวิเคราะห์ ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ชั้นพื้นฐาน และกระบวนการทำงานกลุ่ม สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 2) พัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมการคิดวิเคราะห์ ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ชั้นพื้นฐาน และกระบวนการทำงานกลุ่ม สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 3) ทดลองใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมการคิดวิเคราะห์ ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ชั้นพื้นฐาน และกระบวนการทำงานกลุ่ม สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 4) ประเมินผลการใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมการคิดวิเคราะห์ ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ชั้นพื้นฐาน และกระบวนการทำงานกลุ่ม สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษา ได้แก่ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3/1 ปีการศึกษา 2559 โรงเรียนหินดาดวิทยา จำนวน 26 คน ซึ่งได้มาโดยการสุ่มแบบกลุ่ม (Cluster sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษา ประกอบด้วย 1) รูปแบบการจัดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมการคิดวิเคราะห์ ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ชั้นพื้นฐาน และกระบวนการทำงานกลุ่ม สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 2) แผนการจัดการเรียนรู้ 3) แบบวิเคราะห์เอกสาร 4) แบบสอบถามสำหรับสำหรับผู้บริหาร ศึกษานิเทศก์ และครูผู้สอนกลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ 5) แบบสอบถามสำหรับนักเรียน 6) แบบสัมภาษณ์ 7) แบบประเมินความเหมาะสมของแผนการจัดการเรียนรู้ 8) แบบประเมินความเหมาะสมของรูปแบบการจัดการเรียนรู้ 9) แบบทดสอบวัดการคิดวิเคราะห์ 10) แบบทดสอบทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ 11) แบบประเมินทักษะกระบวนการทำงานกลุ่ม 12) แบบประเมินผลการใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ 13) แบบวัดความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อการจัดกิจกรรมด้วยรูปแบบการจัดการเรียนรู้ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบสมมติฐานใช้ t-test (Dependent Samples) และการวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัยปรากฏดังนี้

1. ผลการศึกษาข้อมูลพื้นฐานสำหรับการพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมการคิดวิเคราะห์ ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ชั้นพื้นฐาน และกระบวนการทำงานกลุ่ม สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 พบว่า ผู้บริหาร ศึกษานิเทศก์ และครู ต้องการให้พัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมการคิดวิเคราะห์ ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ชั้นพื้นฐาน และกระบวนการทำงานกลุ่มของนักเรียน เพื่อสามารถใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง ที่พัฒนาให้นักเรียนได้รู้จักการคิดวิเคราะห์ กล้าตัดสินใจ แก้ปัญหา มีทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ขั้นพื้นฐาน และมีทักษะกระบวนการทำงานเป็นกลุ่ม โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด และนักเรียนต้องการให้จัดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมให้นักเรียนกล้าแสดงออก การคิดวิเคราะห์ กล้าตัดสินใจด้วยตนเอง มีทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ขั้นพื้นฐาน และการทำงานเป็นกลุ่ม เพื่อช่วยกันคิดช่วยการทำงาน โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด

2. ได้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ที่มีชื่อว่า “MGMS MODEL” โดยมีองค์ประกอบ ดังนี้ 1) ทฤษฎี/หลักการ/แนวคิดของรูปแบบ 2) วัตถุประสงค์ของรูปแบบ 3) กระบวนการจัดการเรียนรู้ของรูปแบบ มี 4 ขั้นตอน คือ (1) ขั้นเตรียมการ (Managing Preparation) (2) ขั้นทำกิจกรรมกลุ่ม (Group Activities) (3) ขั้นปัญญาความคิด (Mentality Intelligence) (4) ขั้นสร้างความพึงพอใจ (Satisfaction) 4) ผลที่เกิดขึ้นกับผู้เรียนจาการเรียนตามรูปแบบ มีคุณภาพเหมาะสมตามความคิดเห็นของผู้เชี่ยวชาญ โดยภาพรวมอยู่ในระดับคุณภาพเหมาะสมมากที่สุด ( =4.71) และ แผนการจัดการเรียนรู้ตามรูปแบบการจัดการเรียนรู้ ตามความคิดเห็นของผู้เชี่ยวชาญ โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ( =4.54)

3. ผลการทดลองใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมการคิดวิเคราะห์ ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ชั้นพื้นฐาน และกระบวนการทำงานกลุ่ม สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 พบว่า ประสิทธิภาพของรูปแบบการจัดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมการคิดวิเคราะห์ ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ ชั้นพื้นฐาน และกระบวนการทำงานกลุ่ม สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 เท่ากับ 77.02/75.64 ซึ่งเป็นไปตามเกณฑ์ 75/75 มีคะแนนเฉลี่ยการคิดวิเคราะห์ และทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ขั้นพื้นฐาน หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และ นักเรียนจำนวนร้อยละ 84.82 ผ่านเกณฑ์การประเมินทักษะกระบวนการทำงานกลุ่มในระดับดี ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนด

4. ผลการประเมินผลการใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมการคิดวิเคราะห์ ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ชั้นพื้นฐาน และกระบวนการทำงานกลุ่ม สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปี ที่ 3 พบว่า ด้านปัจจัยนำเข้า (Input) โดยภาพรวมอยู่ในระดับความเหมาะสมมากที่สุด ด้านกระบวนการ (Process) โดยภาพรวมอยู่ในระดับความเหมาะสมมากที่สุด ด้านผลลัพธ์ (Output) และนักเรียนมีความพึงพอใจต่อการจัดการเรียนรู้ตามรูปแบบการจัดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมการคิดวิเคราะห์ ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ชั้นพื้นฐาน และกระบวนการทำงานกลุ่ม สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โดยอยู่ในระดับมาก

เว็บน่าสนใจ