ความสัมพันธ์ของการจัดประเภทอาชีพกับการจัดประเภทวิชาของการอาชีวศึกษา

อุดมศักดิ์ มีสุข

นิสิตปริญญาเอก สาขาอาชีวศึกษา
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ปัจจุบันสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษากำลังพัฒนามาตรฐานวิชาชีพซึ่งได้นำรูปแบบการพัฒนาระบบคุณวุฒิวิชาชีพ (NVQ) ของอังกฤษมาใช้ ดังนั้น ผู้ที่จะพัฒนามาตรฐานวิชาชีพให้เป็นมาตรฐานระดับชาติหรือระดับสากลหรืออย่างน้อยให้พอดูได้ตามสภาพบ้านเราควรศึกษาถึง พัฒนาการของระบบและมาตรฐานวิชาชีพดังกล่าวให้ถ่องแท้ก่อน ก็จะทำให้การดำเนินงานเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ และเกิดประสิทธิผล อีกทั้งยังสามารถพึ่งพิงแหล่งข้อมูลของอังกฤษที่มีอยู่และหาได้จากเว็บไซต์ซึ่งเป็นข้อมูลที่น่าเชื่อถือ เนื่องจากได้พัฒนามาช้านานจนสามารถใช้การได้ดีแล้ว หากการพัฒนามาตรฐานเกิดความผิดพลาดจนไม่สามารถรับได้ก็ย่อมเกิดความเสียหายแก่สถาบันและของตนเองการพัฒนามาตรฐานวิชาชีพเป็นเรื่องยากและยุ่งยาก ปัจจุบันถึงแม้ได้เริ่มนำมาตรฐานอังกฤษมาใช้บ้างเพื่อเป็นแนวทางก็มักเกิดความสับสนกันไประหว่างมาตรฐานต่างๆ เช่น มาตรฐานอาชีพ (OS)มาตรฐานคุณวุฒิวิชาชีพ (VQ) มาตรฐานคุณวุฒิการศึกษาวิชาชีพ (GVQ) มาตรฐานการฝึกอบรม (Training Standards) เป็นต้น ทำให้รูปแบบของอังกฤษที่ถูกต้องนั้นกลับนำไปใช้อย่างผิดเพี้ยน ปัญหาสำคัญอันหนึ่งก็คือผู้จัดทำมาตรฐานมักพยายามทำทั้งที่ไม่เข้าใจและไม่ยอมเข้าใจศาสตร์ดั้งเดิมแต่กลับจะนำความคิดความเห็นมาปะปน ทำให้มาตรฐานที่จะได้ไม่เป็นไปตามที่ควรจะเป็น เริ่มตั้งแต่ได้มีการรับหลักการของคุณวุฒิวิชาชีพ (VQ)มาประมาณ 10ปีมาแล้วก็ได้รีบเร่งพัฒนาจนแซงหน้าอังกฤษผู้เจ้าของไปจนเข้ารกเข้าพงทั้งที่อังกฤษเองก็ยังทำไม่แล้วเสร็จหรือไม่ยังไม่ได้เปิดเผยข้อเท็จจริงอะไรการพัฒนาระบบคุณวุฒิของอังกฤษผู้บุกเบิกนั้นได้ใช้เวลา แรงงานและงบประมาณอย่างมากมหาศาล ส่วนวิธีการของไทยเราจำเป็นต้องใช้เทคนิคอื่นๆ มาช่วยทำให้ลดการใช้ทรัพยากรดังกล่าว เช่น การใช้เทคนิคการวิจัยเอกสาร การสร้างเครื่องมือสอบถาม เป็นต้น ก็อาจได้มาซึ่งมาตรฐานวิชา ชีพที่มีค่าใช้จ่ายประหยัดกว่าการทำแบบอังกฤษเป็นอย่างมากเอกสารนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ผู้ที่จะพัฒนามาตรฐานวิชาชีพได้ทำการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างสารสนเทศของการจัดประเภทของภาคอาชีพ (ไม่ว่าจะใช้ของอังกฤษหรือ ILO หรืออื่นใดก็ตาม) และของการจัดประเภทวิชาของการอาชีวศึกษาของไทยในปัจจุบัน